返回首页返回书籍《庄子》
目录
第 19 / 33 节

第 19 节 · SECTION 19

達生第十九

# src: ZHUANG 19.1.1 Guo Qingfan 630; Wang Shumin 667; Fang Yong 485; Chen Guying 465

# dating: 8110

達生之情者,不務生之所无以為;達命之情者,不務知之所无奈何。養形必先之以物,物有餘而形不養者有之矣;

# src: ZHUANG 19.1.2 Guo Qingfan 630; Wang Shumin 667; Fang Yong 485; Chen Guying 465

# dating: 8110

有生必先无離形,形不離而生亡者有之矣。生之來不能卻,其去不能止。悲夫!世之人以為養形足以存生;

# src: ZHUANG 19.1.3 Guo Qingfan 630; Wang Shumin 667; Fang Yong 485; Chen Guying 465

# dating: 8110

而養形果不足以存生,則世奚足為哉!雖不足為而不可不為者,其為不免矣。

# src: ZHUANG 19.1.4 Guo Qingfan 632; Wang Shumin 667; Fang Yong 485; Chen Guying 465

# dating: 8110

夫欲免為形者,莫如棄世。棄世則无累,无累則正平,正平則與彼更生,更生則幾矣。

# src: ZHUANG 19.1.5 Guo Qingfan 632; Wang Shumin 667; Fang Yong 485; Chen Guying 465

# dating: 8110

事奚足棄而生奚足遺?棄事則形不勞,遺生則精不虧。夫形全精復,與天為一。

# src: ZHUANG 19.1.6 Guo Qingfan 632; Wang Shumin 667; Fang Yong 485; Chen Guying 465

# dating: 8110

天地者,萬物之父母也,合則成體,散則成始。形精不虧,是謂能移;精而又精,反以相天。

# src: ZHUANG 19.2.1 Guo Qingfan 633; Wang Shumin 670; Fang Yong 487; Chen Guying 467

# dating: 8110

子列子問關尹曰:「至人潛行不窒,蹈火不熱,行乎萬物之上而不慄。請問何以至於此?」

# src: ZHUANG 19.2.2 Guo Qingfan 634; Wang Shumin 670; Fang Yong 487; Chen Guying 468

# dating: 8110

關尹曰:「是純氣之守也,非知巧果敢之列。居,予語汝!凡有貌象聲色者,皆物也,物何以相遠?夫奚足以至乎先?是色而已。

# src: ZHUANG 19.2.3 Guo Qingfan 634; Wang Shumin 670; Fang Yong 487; Chen Guying 468

# dating: 8110

則物之造乎不形而止乎无所化,夫得是而窮之者,物焉得而止焉!彼將處乎不淫之度,而藏乎无端之紀,遊乎萬物之所終始,壹其性,養其氣,合其德,以通乎物之所造。

# src: ZHUANG 19.2.4 Guo Qingfan 634; Wang Shumin 670; Fang Yong 487; Chen Guying 468

# dating: 8110

夫若是者,其天守全,其神无郤,物奚自入焉!

# src: ZHUANG 19.2.5 Guo Qingfan 636; Wang Shumin 674; Fang Yong 487; Chen Guying 468

# dating: 8110

「夫醉者之墜車,雖疾不死。骨節與人同而犯害與人異,其神全也,乘亦不知也,墜亦不知也,死生驚懼不入乎其胸中,是故遌物而不慴。

# src: ZHUANG 19.2.6 Guo Qingfan 636; Wang Shumin 674; Fang Yong 488; Chen Guying 468

# dating: 8110

彼得全於酒而猶若是,而況得全於天乎?聖人藏於天,故莫之能傷也。

# src: ZHUANG 19.2.7 Guo Qingfan 636; Wang Shumin 674; Fang Yong 488; Chen Guying 468

# dating: 8110

復讎者不折鏌干,雖有忮心者不怨飄瓦,是以天下平均。故无攻戰之亂,无殺戮之刑者,由此道也。

# src: ZHUANG 19.2.8 Guo Qingfan 638; Wang Shumin 674; Fang Yong 488; Chen Guying 468

# dating: 8110

不開人之天,而開天之天,開天者德生,開人者賊生。不厭其天,不忽於人,民幾乎以其真!」

# src: ZHUANG 19.3.1 Guo Qingfan 639; Wang Shumin 677; Fang Yong 492; Chen Guying 471

# dating: 8110

仲尼適楚,出於林中,見痀僂者承蜩,猶掇之也。

# src: ZHUANG 19.3.2 Guo Qingfan 639; Wang Shumin 677; Fang Yong 492; Chen Guying 471

# dating: 8110

仲尼曰:「子巧乎!有道邪?」

# src: ZHUANG 19.3.3 Guo Qingfan 640; Wang Shumin 677; Fang Yong 492; Chen Guying 471

# dating: 8110

曰:「我有道也。五六月累丸二而不墜,則失者錙銖;累三而不墜,則失者十一;累五而不墜,猶掇之也。

# src: ZHUANG 19.3.4 Guo Qingfan 640; Wang Shumin 677; Fang Yong 492; Chen Guying 471

# dating: 8110

吾處身也,若橛株拘;吾執臂也,若槁木之枝;雖天地之大,萬物之多,而唯蜩翼之知。吾不反不側,不以萬物易蜩之翼,何為而不得!」

# src: ZHUANG 19.3.5 Guo Qingfan 641; Wang Shumin 677; Fang Yong 492; Chen Guying 472

# dating: 8110

孔子顧謂弟子曰:「用志不分,乃凝於神,其痀僂丈人之謂乎!」

# src: ZHUANG 19.4.1 Guo Qingfan 641; Wang Shumin 6i1; Fang Yong 494; Chen Guying 473

# dating: 8110

顏淵問仲尼曰:「吾嘗濟乎觴深之淵,津人操舟若神。吾問焉,曰:『操舟可學邪?』曰:『可。善游者數能。

# src: ZHUANG 19.4.2 Guo Qingfan 641; Wang Shumin 6i1; Fang Yong 494; Chen Guying 473

# dating: 8110

若乃夫沒人,則未嘗見舟而便操之也。』吾問焉而不吾告,敢問何謂也?」

# src: ZHUANG 19.4.3 Guo Qingfan 642; Wang Shumin 6i1; Fang Yong 494; Chen Guying 473

# dating: 8110

仲尼曰:「善游者數能,忘水也。若乃夫沒人之未嘗見舟而便操之也,彼視淵若陵,視舟之覆猶其車卻也。覆卻萬方陳乎前而不得入其舍,惡往而不暇!

# src: ZHUANG 19.4.4 Guo Qingfan 642; Wang Shumin 6i1; Fang Yong 494; Chen Guying 473

# dating: 8110

以瓦注者巧,以鉤注者憚,以黃金注者殙。其巧一也,而有所矜,則重外也。凡外重者內拙。」

# src: ZHUANG 19.5.1 Guo Qingfan 644; Wang Shumin 685; Fang Yong 496; Chen Guying 475

# dating: 8110

田開之見周威公。威公曰:「吾聞祝腎學生,吾子與祝腎遊,亦何聞焉?」

# src: ZHUANG 19.5.2 Guo Qingfan 645; Wang Shumin 685; Fang Yong 496; Chen Guying 475

# dating: 8110

田開之曰:「開之操拔篲以侍門庭,亦何聞於夫子!」

# src: ZHUANG 19.5.3 Guo Qingfan 645; Wang Shumin 686; Fang Yong 496; Chen Guying 475

# dating: 8110

威公曰:「田子无讓,寡人願聞之。」

# src: ZHUANG 19.5.4 Guo Qingfan 645; Wang Shumin 686; Fang Yong 496; Chen Guying 476

# dating: 8110

開之曰:「聞之夫子曰:『善養生者,若牧羊然,視其後者而鞭之。』」

# src: ZHUANG 19.5.5 Guo Qingfan 645; Wang Shumin 686; Fang Yong 496; Chen Guying 476

# dating: 8110

威公曰:「何謂也?」

# src: ZHUANG 19.5.6 Guo Qingfan 646; Wang Shumin 686; Fang Yong 496; Chen Guying 476

# dating: 8110

田開之曰:「魯有單豹者,巖居而水飲,不與民共利,行年七十而猶有嬰兒之色;不幸遇餓虎,餓虎殺而食之。有張毅者,高門縣薄,无不走也,

# src: ZHUANG 19.5.7 Guo Qingfan 646; Wang Shumin 686; Fang Yong 496; Chen Guying 476

# dating: 8110

行年四十而有內熱之病以死。豹養其內而虎食其外,毅養其外而病攻其內,此二子者,皆不鞭其後者也。」

# src: ZHUANG 19.5.8 Guo Qingfan 647; Wang Shumin 686; Fang Yong 496; Chen Guying 476

# dating: 8110

仲尼曰:「无入而藏,无出而陽,柴立其中央。三者若得,其名必極。夫畏塗者,十殺一人,則父子兄弟相戒也,必盛卒徒而後敢出焉,不亦知乎!

# src: ZHUANG 19.5.9 Guo Qingfan 647; Wang Shumin 686; Fang Yong 496; Chen Guying 476

# dating: 8110

人之所取畏者,衽席之上,飲食之閒;而不知為之戒者,過也。」

# src: ZHUANG 19.6.1 Guo Qingfan 648; Wang Shumin 690; Fang Yong 499; Chen Guying 479

# dating: 8110

祝宗人玄端以臨牢筴,說彘曰:「汝奚惡死?吾將三月豢汝,十日戒,三日齊,藉白茅,加汝肩尻乎彫俎之上,則汝為之乎?」

# src: ZHUANG 19.6.2 Guo Qingfan 648; Wang Shumin 690; Fang Yong 499; Chen Guying 479

# dating: 8110

為彘謀,曰:不如食以穅糟而錯之牢筴之中,自為謀,則苟生有軒冕之尊,死得於腞楯之上、聚僂之中則為之。為彘謀則去之,自為謀則取之,所異彘者何也?

# src: ZHUANG 19.7.1 Guo Qingfan 650; Wang Shumin 693; Fang Yong 500; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

桓公田於澤,管仲御,見鬼焉。公撫管仲之手曰:「仲父何見?」對曰:「臣无所見。」

# src: ZHUANG 19.7.2 Guo Qingfan 650; Wang Shumin 693; Fang Yong 500; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

公反,誒詒為病,數日不出。齊士有皇子告敖者,曰:

# src: ZHUANG 19.7.3 Guo Qingfan 650; Wang Shumin 693; Fang Yong 500; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

「公則自傷,鬼惡能傷公!夫忿滀之氣,散而不反,則為不足;上而不下,則使人善怒;下而不上,則使人善忘;不上不下,中身當心,則為病。」

# src: ZHUANG 19.7.4 Guo Qingfan 652; Wang Shumin 694; Fang Yong 501; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

桓公曰:「然則有鬼乎?」

# src: ZHUANG 19.7.5 Guo Qingfan 652; Wang Shumin 694; Fang Yong 501; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

曰:「有。沈有履,竈有髻。戶內之煩壤,雷霆處之;東北方之下者,倍阿鮭蠪躍之;西北方之下者,則泆陽處之。

# src: ZHUANG 19.7.6 Guo Qingfan 652; Wang Shumin 694; Fang Yong 501; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

水有罔象,丘有崒,山有夔,野有彷徨,澤有委蛇。」

# src: ZHUANG 19.7.7 Guo Qingfan 653; Wang Shumin 694; Fang Yong 501; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

公曰:「請問,委蛇之狀何如?」

# src: ZHUANG 19.7.8 Guo Qingfan 654; Wang Shumin 694; Fang Yong 501; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

皇子曰:「委蛇,其大如轂,其長如轅,紫衣而朱冠。其為物也,惡聞雷車之聲,則捧其首而立。見之者殆乎霸。」

# src: ZHUANG 19.7.9 Guo Qingfan 654; Wang Shumin 694; Fang Yong 501; Chen Guying 4i1

# dating: 8110

桓公辴然而笑曰:「此寡人之所見者也。」於是正衣冠與之坐,不終日而不知病之去也。

# src: ZHUANG 19.8.1 Guo Qingfan 654; Wang Shumin 700; Fang Yong 503; Chen Guying 485

# dating: 8110

紀渻子為王養鬭雞,

# src: ZHUANG 19.8.2 Guo Qingfan 655; Wang Shumin 700; Fang Yong 503; Chen Guying 485

# dating: 8110

十日而問:「雞已乎?」曰:「未也,方虛憍而恃氣。」

# src: ZHUANG 19.8.3 Guo Qingfan 655; Wang Shumin 700; Fang Yong 503; Chen Guying 485

# dating: 8110

十日又問,曰:「未也。猶應嚮景。」

# src: ZHUANG 19.8.4 Guo Qingfan 655; Wang Shumin 700; Fang Yong 503; Chen Guying 485

# dating: 8110

十日又問,曰:「未也。猶疾視而盛氣。」

# src: ZHUANG 19.8.5 Guo Qingfan 655; Wang Shumin 700; Fang Yong 503; Chen Guying 485

# dating: 8110

十日又問,曰:「幾矣。雞雖有鳴者,已无變矣,望之似木雞矣,其德全矣,異雞无敢應者,反走矣。」

# src: ZHUANG 19.9.1 Guo Qingfan 656; Wang Shumin 702; Fang Yong 504; Chen Guying 486

# dating: 8110

孔子觀於呂梁,縣水三十仞,流沫四十里,黿鼉魚鼈之所不能游也。見一丈夫游之,以為有苦而欲死也,使弟子並流而拯之。數百步而出,被髮行歌而游於塘下。

# src: ZHUANG 19.9.2 Guo Qingfan 656; Wang Shumin 702; Fang Yong 504; Chen Guying 486

# dating: 8110

孔子從而問焉,曰:「吾以子為鬼,察子則人也。請問,蹈水有道乎?」

# src: ZHUANG 19.9.3 Guo Qingfan 657; Wang Shumin 702; Fang Yong 504; Chen Guying 487

# dating: 8110

曰:「亡,吾无道。吾始乎故,長乎性,成乎命。與齊俱入,與汩偕出,從水之道而不為私焉。此吾所以蹈之也。」

# src: ZHUANG 19.9.4 Guo Qingfan 658; Wang Shumin 702; Fang Yong 504; Chen Guying 487

# dating: 8110

孔子曰:「何謂始乎故,長乎性,成乎命?」

# src: ZHUANG 19.9.5 Guo Qingfan 658; Wang Shumin 702; Fang Yong 504; Chen Guying 487

# dating: 8110

曰:「吾生於陵而安於陵,故也;長於水而安於水,性也;不知吾所以然而然,命也。」

# src: ZHUANG 19.10.1 Guo Qingfan 658; Wang Shumin 706; Fang Yong 506; Chen Guying 489

# dating: 8110

梓慶削木為鐻,鐻成,見者驚猶鬼神。魯侯見而問焉,曰:「子何術以為焉?」

# src: ZHUANG 19.10.2 Guo Qingfan 658; Wang Shumin 707; Fang Yong 506; Chen Guying 489

# dating: 8110

對曰:「臣工人,何術之有!雖然,有一焉。臣將為鐻,未嘗敢以耗氣也,必齊以靜心。齊三日,而不敢懷慶賞爵祿;

# src: ZHUANG 19.10.3 Guo Qingfan 658; Wang Shumin 707; Fang Yong 506; Chen Guying 489

# dating: 8110

齊五日,不敢懷非譽巧拙;齊七日,輒然忘吾有四枝形體也。當是時也,无公朝,其巧專而外滑消;然後入山林,觀天性;

# src: ZHUANG 19.10.4 Guo Qingfan 659; Wang Shumin 707; Fang Yong 506; Chen Guying 489

# dating: 8110

形軀至矣,然後成見鐻,然後加手焉;不然則已。則以天合天,器之所以疑神者,其是與!」

# src: ZHUANG 19.11.1 Guo Qingfan 660; Wang Shumin 709; Fang Yong 508; Chen Guying 491

# dating: 8110

東野稷以御見莊公,進退中繩,左右旋中規。莊公以為文弗過也,使之鉤百而反。

# src: ZHUANG 19.11.2 Guo Qingfan 661; Wang Shumin 709; Fang Yong 508; Chen Guying 491

# dating: 8110

顏闔遇之,入見曰:「稷之馬將敗。」公密而不應。

# src: ZHUANG 19.11.3 Guo Qingfan 661; Wang Shumin 709; Fang Yong 508; Chen Guying 491

# dating: 8110

少焉,果敗而反。公曰:「子何以知之?」

# src: ZHUANG 19.11.4 Guo Qingfan 661; Wang Shumin 709; Fang Yong 508; Chen Guying 491

# dating: 8110

曰:「其馬力竭矣,而猶求焉,故曰敗。」

# src: ZHUANG 19.12.1 Guo Qingfan 662; Wang Shumin 711; Fang Yong 509; Chen Guying 491

# dating: 8110

工倕旋而蓋規矩,指與物化而不以心稽,故其靈臺一而不桎。

# src: ZHUANG 19.12.2 Guo Qingfan 662; Wang Shumin 711; Fang Yong 509; Chen Guying 491

# dating: 8110

忘足,屨之適也;忘要,帶之適也;知忘是非,心之適也;不內變,不外從,事會之適也。始乎適而未嘗不適者,忘適之適也。

# src: ZHUANG 19.13.1 Guo Qingfan 663; Wang Shumin 714; Fang Yong 510; Chen Guying 494

# dating: 8110

有孫休者,踵門而詫子扁慶子曰:「休居鄉不見謂不脩,臨難不見謂不勇;然而田原不遇歲,事君不遇世,賓於鄉里,逐於州部,則胡罪乎天哉?休惡遇此命也?」

# src: ZHUANG 19.13.2 Guo Qingfan 663; Wang Shumin 714; Fang Yong 510; Chen Guying 494

# dating: 8110

扁子曰:「子獨不聞夫至人之自行邪?忘其肝膽,遺其耳目,芒然彷徨乎塵垢之外,逍遙乎无事之業,是謂為而不恃,長而不宰。

# src: ZHUANG 19.13.3 Guo Qingfan 663; Wang Shumin 714; Fang Yong 511; Chen Guying 494

# dating: 8110

今汝飾知以驚愚,脩身以明汙,昭昭乎若揭日月而行也。汝得全而形軀,具而九竅,无中道夭於聾盲跛蹇而比於人數,亦幸矣,又何暇乎天之怨哉!子往矣!」

# src: ZHUANG 19.13.4 Guo Qingfan 665; Wang Shumin 714; Fang Yong 511; Chen Guying 494

# dating: 8110

孫子出。扁子入,坐有閒,仰天而歎。弟子問曰:「先生何為歎乎?」

# src: ZHUANG 19.13.5 Guo Qingfan 665; Wang Shumin 714; Fang Yong 511; Chen Guying 495

# dating: 8110

扁子曰:「向者休來,吾告之以至人之德,吾恐其驚而遂至於惑也。」

# src: ZHUANG 19.13.6 Guo Qingfan 665; Wang Shumin 714; Fang Yong 511; Chen Guying 495

# dating: 8110

弟子曰:「不然。孫子之所言是邪?先生之所言非邪?非固不能惑是。孫子所言非邪?先生所言是邪?彼固惑而來矣,又奚罪焉!」

# src: ZHUANG 19.13.7 Guo Qingfan 665; Wang Shumin 714; Fang Yong 511; Chen Guying 495

# dating: 8110

扁子曰:「不然。昔者有鳥止於魯郊,魯君悅之,為具太牢以饗之,奏九韶以樂之,鳥乃始憂悲眩視,不敢飲食。此之謂以己養養鳥也。

# src: ZHUANG 19.13.8 Guo Qingfan 666; Wang Shumin 714; Fang Yong 511; Chen Guying 495

# dating: 8110

若夫以鳥養養鳥者,宜棲之深林,浮之江湖,食之以委蛇,則平陸而已矣。今休,款啟寡聞之民也,吾告以至人之德,譬之若載鼷以車馬,樂鴳以鍾鼓也。彼又惡能无驚乎哉!」