返回首页返回书籍《庄子》
目录
第 23 / 33 节

第 23 节 · SECTION 23

庚桑楚第二十三

# src: ZHUANG 23.1.1 Guo Qingfan 769; Wang Shumin 855; Fang Yong 623; Chen Guying 592

# dating: 8110

老聃之役有庚桑楚者,偏得老聃之道,以北居畏壘之山,其臣之畫然知者去之,其妾之挈然仁者遠之;擁腫之與居,鞅掌之為使。

# src: ZHUANG 23.1.2 Guo Qingfan 769; Wang Shumin 855; Fang Yong 623; Chen Guying 592

# dating: 8110

居三年,畏壘大壤。畏壘之民相與言曰:「庚桑子之始來,吾洒然異之。今吾日計之而不足,歲計之而有餘。庶幾其聖人乎!子胡不相與尸而祝之,社而稷之乎?」

# src: ZHUANG 23.1.3 Guo Qingfan 771; Wang Shumin 856; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

庚桑子聞之,南面而不釋然。弟子異之。庚桑子曰:「弟子何異於予?夫春氣發而百草生,正得秋而萬寶成。夫春與秋,豈无得而然哉?天道已行矣。

# src: ZHUANG 23.1.4 Guo Qingfan 771; Wang Shumin 856; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

吾聞至人,尸居環堵之室,而百姓猖狂不知所如往。今以畏壘之細民而竊竊焉欲俎豆予于賢人之閒,我其杓之人邪!吾是以不釋於老聃之言。」

# src: ZHUANG 23.1.5 Guo Qingfan 772; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

弟子曰:「不然。夫尋常之溝,巨魚无所還其體,而鯢鰌為之制;步仞之丘陵,巨獸无所隱其軀,而㜸狐為之祥。

# src: ZHUANG 23.1.6 Guo Qingfan 772; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

且夫尊賢授能,先善與利,自古堯舜以然,而況畏壘之民乎!夫子亦聽矣!」

# src: ZHUANG 23.1.7 Guo Qingfan 773; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

庚桑子曰:「小子來!夫函車之獸,介而離山,則不免于罔罟之患;吞舟之魚,碭而失水,則蟻能苦之。

# src: ZHUANG 23.1.8 Guo Qingfan 773; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 592

# dating: 8110

故鳥獸不厭高,魚鼈不厭深。夫全其形生之人,藏其身也,不厭深眇而已矣。

# src: ZHUANG 23.1.9 Guo Qingfan 774; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 593

# dating: 8110

且夫二子者,又何足以稱楊哉!是其於辯也,將妄鑿垣牆而殖蓬蒿也。簡髮而櫛,數米而炊,竊竊乎又何足以濟世哉!

# src: ZHUANG 23.1.10 Guo Qingfan 774; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 593

# dating: 8110

舉賢則民相軋,任知則民相盜。之數物者,不足以厚民。民之於利甚勤,子有殺父,臣有殺君,正晝為盜,日中穴阫。

# src: ZHUANG 23.1.11 Guo Qingfan 774; Wang Shumin 861; Fang Yong 624; Chen Guying 593

# dating: 8110

吾語汝,大亂之本,必生于堯舜之閒,其末存乎千世之後。千世之後,其必有人與人相食者也!」

# src: ZHUANG 23.2.1 Guo Qingfan 777; Wang Shumin 869; Fang Yong 624; Chen Guying 597

# dating: 8110

南榮趎蹴然正坐曰:「若趎之年者已長矣,將惡乎託業以及此言邪?」

# src: ZHUANG 23.2.2 Guo Qingfan 777; Wang Shumin 869; Fang Yong 624; Chen Guying 597

# dating: 8110

庚桑子曰:「全汝形,抱汝生,无使汝思慮營營。若此三年,則可以及此言也。」

# src: ZHUANG 23.2.3 Guo Qingfan 778; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 597

# dating: 8110

南榮趎曰:「目之與形,吾不知其異也,而盲者不能自見;耳之與形,吾不知其異也,而聾者不能自聞;心之與形,吾不知其異也,而狂者不能自得。

# src: ZHUANG 23.2.4 Guo Qingfan 778; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 597

# dating: 8110

形之與形亦辟矣,而物或閒之邪,欲相求而不能相得?今謂趎曰:『全汝形,抱汝生,勿使汝思慮營營。』趎勉聞道達耳矣!」

# src: ZHUANG 23.2.5 Guo Qingfan 779; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

庚桑子曰:「辭盡矣。曰奔蜂不能化藿蠋,越雞不能伏鵠卵,魯雞固能矣。雞之與雞,其德非不同也,有能與不能者,其才固有巨小也。今吾才小,不足以化子。子胡不南見老子!」

# src: ZHUANG 23.2.6 Guo Qingfan 780; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

南榮趎贏糧,七日七夜至老子之所。

# src: ZHUANG 23.2.7 Guo Qingfan 780; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:「子自楚之所來乎?」南榮趎曰:「唯。」

# src: ZHUANG 23.2.8 Guo Qingfan 780; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:「子何與人偕來之眾也?」南榮趎懼然顧其後。

# src: ZHUANG 23.2.9 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:「子不知吾所謂乎?」

# src: ZHUANG 23.2.10 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

南榮趎俯而慚,仰而歎曰:「今者吾忘吾荅,因失吾問。」

# src: ZHUANG 23.2.11 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:「何謂也?」

# src: ZHUANG 23.2.12 Guo Qingfan 7i1; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

南榮趎曰:「不知乎?人謂我朱愚。知乎?反愁我軀。不仁則害人,仁則反愁我身;不義則傷彼,義則反愁我己。

# src: ZHUANG 23.2.13 Guo Qingfan 7i2; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

我安逃此而可?此三言者,趎之所患也,願因楚而問之。」

# src: ZHUANG 23.2.14 Guo Qingfan 7i2; Wang Shumin 869; Fang Yong 625; Chen Guying 598

# dating: 8110

老子曰:「向吾見若眉睫之閒,吾因以得汝矣,今汝又言而信之。若規規然若喪父母,揭竿而求諸海也。汝亡人哉,惘惘乎!汝欲反汝情性而无由入,可憐哉!」

# src: ZHUANG 23.2.15 Guo Qingfan 7i3; Wang Shumin 876; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

南榮趎請入就舍,召其所好,去其所惡,十日息愁,復見老子。

# src: ZHUANG 23.2.16 Guo Qingfan 7i3; Wang Shumin 876; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

老子曰:「汝自洒濯,孰哉鬱鬱乎!然而其中津津乎猶有惡也。夫外韄者不可繁而捉,將內揵;內韄者不可繆而捉,將外揵。外內韄者,道德不能持,而況放道而行者乎!」

# src: ZHUANG 23.2.17 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

南榮趎曰:「里人有病,里人問之,病者能言其病,然其病病者猶未病也。若趎之聞大道,譬猶飲藥以加病也,趎願聞衛生之經而已矣。」

# src: ZHUANG 23.2.18 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

老子曰:「衛生之經,能抱一乎?能勿失乎?能无卜筮而知吉凶乎?能止乎?能已乎?能舍諸人而求諸己乎?能翛然乎?能侗然乎?能兒子乎?

# src: ZHUANG 23.2.19 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

兒子終日嗥而嗌不嗄,和之至也;終日握而手不掜,共其德也;終日視而目不瞚,偏不在外也。

# src: ZHUANG 23.2.20 Guo Qingfan 785; Wang Shumin 876; Fang Yong 626; Chen Guying 599

# dating: 8110

行不知所之,居不知所為,與物委蛇,而同其波。是衛生之經已。」

# src: ZHUANG 23.2.21 Guo Qingfan 789; Wang Shumin 876; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

南榮趎曰:「然則是至人之德已乎?」

# src: ZHUANG 23.2.22 Guo Qingfan 789; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

曰:「非也。是乃所謂冰解凍釋者,能乎?夫至人者,相與交食乎地而交樂乎天,不以人物利害相攖,

# src: ZHUANG 23.2.23 Guo Qingfan 789; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

不相與為怪,不相與為謀,不相與為事,翛然而往,侗然而來。是謂衛生之經已。」

# src: ZHUANG 23.2.24 Guo Qingfan 790; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 599

# dating: 8110

曰:「然則是至乎?」

# src: ZHUANG 23.2.25 Guo Qingfan 790; Wang Shumin 877; Fang Yong 625; Chen Guying 600

# dating: 8110

曰:「未也。吾固告汝曰:『能兒子乎?』兒子動不知所為,行不知所之,身槁木之枝而心若死灰。若是者,禍亦不至,福亦不來。禍福无有,惡有人災也!」

# src: ZHUANG 23.3.1 Guo Qingfan 791; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 605

# dating: 8110

宇泰定者,發乎天光。發乎天光者,人見其人,人有脩者,乃今有恆;有恆者,人舍之,天助之。

# src: ZHUANG 23.3.2 Guo Qingfan 791; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 605

# dating: 8110

人之所舍,謂之天民;天之所助,謂之天子。

# src: ZHUANG 23.4.1 Guo Qingfan 792; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 606

# dating: 8110

學者,學其所不能學也;行者,行其所不能行也;辯者,辯其所不能辯也。知止乎其所不能知,至矣;若有不即是者,天鈞敗之。

# src: ZHUANG 23.5.1 Guo Qingfan 792; Wang Shumin 885; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

備物以將形,藏不虞以生心,敬中以達彼,若是而萬惡至者,皆天也,而非人也,不足以滑成,不可內於靈臺。靈臺者有持,而不知其所持,而不可持者也。

# src: ZHUANG 23.5.2Guo Qingfan 794; Wang Shumin 886; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

不見其誠己而發,每發而不當,業入而不舍,每更為失。為不善乎顯明之中者,人得而誅之;為不善乎幽間之中者,鬼得而誅之。明乎人,明乎鬼者,然後能獨行。

# src: ZHUANG 23.5.3Guo Qingfan 795; Wang Shumin 886; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

劵內者,行乎无名;劵外者,志乎期費。行乎无名者,唯庸有光;志乎期費者,唯賈人也,人見其跂,猶之魁然。

# src: ZHUANG 23.5.4Guo Qingfan 795; Wang Shumin 886; Fang Yong 636; Chen Guying 607

# dating: 8110

與物窮者,物入焉;與物且者,其身之不能容,焉能容人!不能容人者无親,无親者盡人。兵莫憯于志,鏌鎁為下;寇莫大於陰陽,无所逃於天地之閒。非陰陽賊之,心則使之也。

# src: ZHUANG 23.6.1Guo Qingfan 798; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

道通,其分也成也,其成也毀也。所以惡乎分者,其分也以備;所以惡乎備者,其有也以備。

# src: ZHUANG 23.6.2Guo Qingfan 798; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

故出而不反,見其鬼;出而得,是謂得死。滅而有實,鬼之一也。以有形者象无形者而定矣。

# src: ZHUANG 23.6.3Guo Qingfan 800; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

出无本,入无竅。所出而无竅者有實,有實而无乎處,有長而无乎本剽,。有實而无乎處者,宇也。

# src: ZHUANG 23.6.4Guo Qingfan 800; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

有長而无本剽者,宙也。有乎生,有乎死,有乎出,有乎入,入出而无見其形,是謂天門。天門者,无有也,

# src: ZHUANG 23.6.5Guo Qingfan 800; Wang Shumin 894; Fang Yong 640; Chen Guying 611

# dating: 8110

萬物出乎无有。有不能以有為有,必出乎无有,而无有一无有。聖人藏乎是。

# src: ZHUANG 23.7.1Guo Qingfan 802; Wang Shumin 894; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

古之人,其知有所至矣。惡乎至?有以為未始有物者,至矣,盡矣,弗可以加矣。其次以為有物矣,將以生為喪也,以死為反也,是以分已。

# src: ZHUANG 23.7.2Guo Qingfan 802; Wang Shumin 894; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

其次曰始无有,既而有生,生俄而死;以无有為首,以生為體,以死為尻;孰知有无死生之一守者,吾與之為友。

# src: ZHUANG 23.7.3Guo Qingfan 802; Wang Shumin 894; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

是三者雖異,公族也,昭景也,著戴也,甲氏也,著封也,非一也。

# src: ZHUANG 23.7.4 Guo Qingfan 805; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

有生,黬也,披然曰移是。嘗言移是,非所言也。雖然,不可知者也。

# src: ZHUANG 23.7.5 Guo Qingfan 805; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

臘者之有膍胲,可散而不可散也;觀室者周於寢廟,又適其偃焉,為是舉移是。

# src: ZHUANG 23.7.6 Guo Qingfan 807; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

請嘗言移是。是以生為本,以知為師,因以乘是非;果有名實,因以己為質;使人以為己節,因以死償節。

# src: ZHUANG 23.7.7 Guo Qingfan 807; Wang Shumin 901; Fang Yong 643; Chen Guying 613

# dating: 8110

若然者,以用為知,以不用為愚,以徹為名,以窮為辱。移是,今之人也,是蜩與鷽鳩同於同也。

# src: ZHUANG 23.8.1 Guo Qingfan 808; Wang Shumin 905; Fang Yong 646; Chen Guying 617

# dating: 8110

蹍市人之足,則辭以放驁,兄則以嫗,大親則已矣。故曰:至禮有不人,至義不物,至知不謀,至仁无親,至信辟金。

# src: ZHUANG 23.9.1 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

徹志之勃,解心之謬,去德之累,達道之塞。貴、富、顯、嚴、名、利六者,勃志也。容、動、色、理、氣、意六者,謬心也。惡、欲、喜、怒、哀、樂六者,累德也。去、就、取、與、知、能六者,塞道也。

# src: ZHUANG 23.9.2 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

此四六者不盪胸中則正,正則靜,靜則明,明則虛,虛則无為而无不為也。

# src: ZHUANG 23.9.3 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

道者,德之欽也;生者,德之光也;性者,生之質也。性之動,謂之為;為之偽,謂之失。

# src: ZHUANG 23.9.4 Guo Qingfan i10; Wang Shumin 905; Fang Yong 647; Chen Guying 618

# dating: 8110

知者,接也;知者,謨也;知者之所不知,猶睨也。動以不得已之謂德,動無非我之謂治,名相反而實相順也。

# src: ZHUANG 23.10.1 Guo Qingfan i13; Wang Shumin 911; Fang Yong 649; Chen Guying 619

# dating: 8110

羿工乎中微而拙乎使人无己譽。聖人工乎天而拙乎人。夫工乎天而俍乎人者,唯全人能之。唯蟲能蟲,唯蟲能天。全人惡天?惡人之天?而況吾天乎人乎!

# src: ZHUANG 23.11.1 Guo Qingfan i14; Wang Shumin 911; Fang Yong 650; Chen Guying 621

# dating: 8110

一雀適羿,羿必得之,威也;以天下為之籠,則雀无所逃。是故湯以庖人籠伊尹,秦穆公以五羊之皮籠百里奚。是故非以其所好籠之而可得者,无有也。

# src: ZHUANG 23.12.1 Guo Qingfan i15; Wang Shumin 911; Fang Yong 651; Chen Guying 621

# dating: 8110

介者拸畫,外非譽也;胥靡登高而不懼,遺死生也。夫復謵不餽而忘人,忘人,因以為天人矣。故敬之而不喜,侮之而不怒者,唯同乎天和者為然。

# src: ZHUANG 23.12.2 Guo Qingfan i15; Wang Shumin 911; Fang Yong 651; Chen Guying 621

# dating: 8110

出怒不怒,則怒出於不怒矣;出為无為,則為出於无為矣。欲靜則平氣,欲神則順心,有為也。欲當則緣於不得已,不得已之類,聖人之道。